SSD سر واژه عبارت Solid State Drive است .

واحدهای SSD ، دستگاه های ذخیره سازی هستند که می توانند همانند هارددیسک اطلاعات را ذخیره کنند . این نوع از دستگاه های ذخیره سازی ، از چیپ های به کار گرفته شده در حافظه های Flash ( بجای دیسک های مغناطیسی بکاررفته در هارددیسک ها)برای ذخیره سازی داده ها بهره می برند . SSD ها برای اولین بار در دهه های 70 و 80 میلادی بعنوان حافظه های نیمه هادی برای ابرکامپیوترهای IBM یعنی Cray و Amdahl استفاده شدند .

چون در آنها داده ها بجای حالت مغناطیسی (یعنی ذخیره شدن بر روی دیسک های فلزی بنام Platter ) به شکل الکتریکی ذخیره می شوند ( بر روی چیپ های الکتریکی) لذا SSD ها سریع تر از هارددیسک های معمولی هستند . این سرعت بیشتر دو دلیل مهم دارد :

اولا نیازی به تبدیل اطلاعات مغناطیسی به اطلاعات الکترونیکی نیست .

ثانیا هیچ قطعه ی مکانیکی وجود ندارد ، بنابراین داده ها به آسانی در دسترس هستند . در حالیکه در هارددیسک ها ، مدت زمانی برای رسیدن هد هارددیسک به جایی که اطلاعات در آنجا ذخیره شده است ، لازم است . بنابراین می توان ادعا کرد که سرعت SSD ها نزدیک به سرعت حافظه های فلش است . همچنین بدلیل عدم وجود قطعه مکانیکی ، این نوع حافظه کاملا بی صدا بوده و حرارت کمتری نیز ایجاد می کند .

یکی از نکات مهم در مورد SSD  ها این است که از آنجایی که داده ها در چیپ های حافظه ذخیره می شوند ، SSD  دیسک نیست و بنابراین اصطلاح “ دیسک های SSD  " اشتباه است و باید از اصطلاح " واحدهای SSD " استفاده نمود . بطور کلی واحد های SSD ، در 3 نوع 1.8 ، 2.5 ، 3.5 اینچی ساخته شده اند زیرا حداقل باید هم اندازه ی دیسک های مورد استفاده در نت بوک ها و نوت بوک ها باشند . از نظر نوع واسط یا اینترفیس نیز واحد های SSD با هر دو نوع واسط ATA و SATA سازگار هستند .

تفاوت راندمان SSD  با HDD

در آزمایش های انجام شده مشخص شد که حافظه های SSD ، قادر هستند تا حجم اطلاعاتی برابر 25 فیلم HD را در مدت زمان 21 دقیقه در خود ذخیره کنند ، در حالیکه ذخیره ی همین حجم اطلاعات در بهترین هارددیسک های فعلی حداقل 70 دقیقه طول می کشد .

همچنین بطور میانگین سرعت خواندن از روی حافظه های SSD ، حدود 220 MB/s است . نکته ی قابل توجه اینکه نوشتن و خواندن بطور همزمان 10 درصد از این سرعت را کاهش می دهد . از سوی دگر تعداد عملیات ورودی / خروجی در هر ثانیه در SSD ها چیزی بین 40 هزار تا 150 هزار است در حالیکه این میزان در HDD ها بین 100 تا 300 است !

همچنین فاکتور تاخیر یا Latency در SSD ها 0.015 میلی ثانیه است که این میزان در HDD ها معمولا حدود 5.5 میلی ثانیه است . ضمن آنکه فاکتور Seek Time در SSD ها معنایی ندارد .

نکته ی مهم دیگر آنکه میزان بکارگیری و استفاده از فضای حافظه در HDD ها کمتر از 90 درصد و در SSD ها نزدیک به 100 درصد است .  

مزایای SSD ها در مقایسه با HDD ها

1-      سرعت Startup بیشتر برای سیستم ، بدلیل عدم وجو قطعه مکانیکی . در HDD ها وجو پلاترها و بازوهای حرکتی و موتور اصلی گرداننده ی پلاترها علاوه بر کاهش سرعت مشکلاتی مانند مصرف انژی بیشتر ، نویز و ..... را بهمراه دارد . شرکت Fujitsu نشان داد با استفاده از واحدهای SSD بجای HDD ، سرعت بوت ویندوز ایکس پی حدود 20 درصد افزایش می یابد .

2 -  سرعت دسترسی تصادفی بیشتر به دلیل عدم وجود هد خواندن و نوشتن .

3 - تاخیر زمانی کمتر نسبت به هارددیسک ها و عدم وجود فاکتور Seek Time .

4 - پراکندگی کمتر داده ها بر روی واحدهای حافظه .

5 - بی صدا کارکردن واحدهای SSD .

6 - مصرف انرژی فوق العاده کمتر نسبت به هارددیسک ها .

7 - قابلیت اعتماد بسیار بالا ( اطمینان از عدم از بین رفتن داده ها در اثر ضربات و تکان های احتمالی به واحد حافظه ) .

8 - تحمل بازه ی حرارتی بیشتر .

9 - داشتن اندازه ی کوچک و باریک و وزن کمتر .

10 - داشتن عمر طولانی تر .

11 - استفاده بیشتر از فضای حافظه .

معایب واحدهای SSD

1-      گران تر بودن واحدهای SSD نسبت به HDD ها به ازای هر گیگابایت .

2-      کمتر بودن حجم واحد های SSD فعلی نسبت به هارددیسک های موجود در بازار .

3-      کارایی مربوط به عملیات نوشتن تا حد زیادی به بلاک های آزاد و قابل برنامه ریزی بستگی دارد .

4-      واحدهای SSD مبتنی بر واسط SATA ، دارای سرعت نوشتن کمتری هستند . بنابراین بهتر است از واحدهای SSD مبتنی بر واسط های PCIe مدرن و پرسرعت امروزی استفاده کرد .

5-      امکان انجام عملیلات یکپارچه سازی بر روی واحدهای SSD مبتنی بر Flash وجود ندارد . بدان معنا که سیستم عامل قادر به کنترل فیزیکی و واقعی سکتورهای درایو نیست . برخی SSD ها ، هنگامی که در حالت بیکاری (Idle) بسر می برند بطور خودکار فضای خالی خود را فشرده سازی می کنند و لی این مسئله تنها سرعت عملیات نوشتن را بهبود می بخشد و تاثیری در سرعت خواندن داده های پراکنده شده ندارد .

منبع : مجله ی رایانه خبر شماره ی ۶۰